Diastase na de bevalling

Een diastase

Wanneer de afstand tussen de 2 rechte buikspieren wijder is dan normaal wordt dit een diastase genoemd. Lees hier alles over een diastase.


Oorzaken van een diastase

Je rechte buikspieren (je ‘six-pack’) zijn in het midden door een bindweefsel-peesplaat met elkaar verbonden. De bindweefselplaat tussen je 2 rechte buikspieren wordt de ‘linea alba’ genoemd. Linea alba betekent letterlijk 'witte lijn'. De linea alba is dus de witte lijn die vanaf je borstbeen naar beneden tot je schaambeen loopt.


Deze verbindingsplaat loopt van de onderkant van het borstbeen naar de bovenkant van het schaambot en is normaal gesproken ongeveer 7-20 mm breed. Wanneer de afstand tussen de 2 rechte buikspieren wijder is, wordt dit een diastase genoemd; de linea alba is dan overrekt.



"Bindweefsel is weefsel wat ín en als een soort vlies óm alle spieren (maar ook organen, botten, zenuwen en gewrichten) in je lichaam zit. Dit bindweefsel zorgt ervoor dat je spieren veerkrachtig en sterk zijn. Ook zorgt dit bindweefsel voor krachtoverdracht."


Hormonaal

  1. Door de hormonale verandering in de zwangerschap verweekt deze verbinding.
    Je kunt dit een beetje voorstellen alsof je een stuk kauwgom oprekt; de kauwgom zit nog wel aan elkaar, maar is uitgerekt en een dunne sliert geworden.  
  2. Door toename van het hormoon relaxine worden de spieren 'slomer' (≠ slapper), de spanning in de spier is verlaagd. Hierdoor neemt de 'actieve stabiliteit' van de buikspieren af en dan wordt snel bewegen (of het ‘corrigeren’ van je romp) moeilijker en kost meer energie. 

 

Toename mechanische belasting

Door de groei van je baby, de placenta en de baarmoeder ontstaat er ook rek op je (rechte) buikspieren, vooral na de 6e maand. Het tuutj(e)/punt op je buik heb je waarschijnlijk de laatste weken van de zwangerschap wel gezien als je van de bank omhoog wilde komen; dat is een diastase. Dit zie je vooral boven de navel.


Maar wees gerust, het is een natuurlijk verschijnsel; 100% van de zwangeren heeft bij 35 weken zwangerschap een diastase.
40% Van de vrouwen heeft dit nog 6 maanden na de bevalling (lees dus ook: 60% heeft dit niet meer!).



Het is nog niet duidelijk welke vrouwen een groter risico hebben op het krijgen van een diastase.
Dus bijvoorbeeld een hele grote buik tijdens de zwangerschap, een hoog BMI, een keizersnede of zelf hypermobiel zijn, blijkt geen risicofactor te zijn voor een diastase...


Diastase tijdens de zwangerschap

Overige oorzaken

Wist je dat niet alleen zwangerschap een diastase kan veroorzaken? Ook fors overgewicht of vaak en veel buikdruk maken (bv. zware krachttraining doen met een inadequate techniek, een blaasinstrument bespelen of veel hoesten bij een longaandoening), kunnen leiden tot een diastase.

Vanuit de romp wordt dan de druk in de buik vooral op de buikwand en bekkenbodem naar buiten geduwd.

Buikdruk die niet goed opgevangen wordt, zet druk op de buikwand aan de voorkant en de bekkenbodem naar beneden.
Tot slot bestaan er uiteraard ook gewoon verschillen tussen mensen in anatomie en wordt de één eenvoudigweg met meer ruimte tussen de buikspieren geboren dan de ander.


Een diastase op zichzelf is niet erg. De klachten van een diastase kunnen wel erg vervelend zijn...

Zo kan er sprake zijn van:

  • Een opgezette ‘zwanger-ogende’ buik, het is echt niet leuk om gefeliciteerd te worden met een zwangerschap waarvan je al bevallen bent..... - 6 maanden geleden-.
  • Lage rug- en bekkenklachten
  • Bekkenbodemklachten
  • Obstipatie
  • Pijn rond de navel en/of een navelbreuk
  • Problemen met helemaal doorademen


Hieronder zie je 2 voorbeelden van een diastase.
De eerste foto is van een vrouw dit stil ligt. De 2e foto is gemaakt tijdens optillen van haar hoofd (het maken van een crunch.)

Je ziet bij beide vrouwen dat de hele buikwand bij het uitvoeren van de crunchbeweging opbolt en er een 'tuut' op de buik ontstaat. Wanneer je in deze tuut voelt, voel je nog geen stevige linea alba. Dit is een diastase. 

De foto hierboven is van een vrouw 5 weken na de bevalling (dit wordt 5 weken 'postpartum' genoemd).
Deze vrouw is net bevallen van haar 3e kindje en heeft na de 1e 2 bevallingen nooit bewust aandacht gehad voor het herstel van haar buikwand. Zij had in haar zwangerschap bekken- en lage rugklachten, deze bleef ze ervaren na de bevalling. En vond dat ze een rare tuut op haar buik zag. 


De foto hierboven is van een vrouw 7 weken postpartum. Zij was ontzettend fit en sportief voor en tijdens haar zwangerschap. Ze heeft haar kindje ruim overtijd gedragen en had een vrij grote buik aan het einde van haar zwangerschap. Zij is bevallen middels een keizersnede. 
Na haar bevalling ervaarde ze erg weinig controle en kracht in haar romp, zag ze een tuut op haar buik en voelde haar buik erg week
. 

Beide jonge moeders bevinden zich helemaal aan het begin van hun (natuurlijke) herstelperiode en kunnen door de juiste training dit natuurlijke herstel optimaal gaan ondersteunen! 


Voor goed onderzoek van je diastase ga je naar een geregistreerd bekkenfysiotherapeut. En het liefst een bekkenfysiotherapeut die met echografie werkt. En ik vertel je waarom!

Tijdens een onderzoek bij een bekkenfysiotherapeut wordt naar meer gekeken dan alleen je buik. Zij kijkt naar je houding, je wervelkolom wordt op mobiliteit getest, de spierkracht van de spieren van je romp en billen wordt getest. En wanneer zij met echo werkt kan zij kan de afstand tussen de rechte buikspieren hiermee meten. Deze wordt op 3 punten gemeten.


Echografie bij een bekkenfysiotherapeut


Vergeleken met vrouwen van dezelfde leeftijd die nooit zwanger waren geweest;
punt 1: net onder het borstbeen (normaal 15 mm),
punt 2: 3 cm boven de navel (normaal 22 mm)
punt 3: 2 cm onder de navel (normaal 16 mm).
Alles breder dan ‘Normaal’ wordt dan een diastase genoemd.
 

Meetpunt op linea alba

De afstand tussen de rechte buikspieren 

Normaal

Net onder je borstbeen

7mm (±5mm)

15mm

3 cm boven je navel 

13mm (±7mm)

22mm

2cm onder je navel

8mm (±2mm)

16mm


Met de echo worden naast je rechte buikspieren óók  je dwarse en schuine buikspieren bekeken.
De verhouding tussen deze spieren wordt in beeld gebracht. En wellicht het meest handige van het meekijken met echo: er wordt ook gekeken naar je dwarse buikspier. Of je deze bewust/vrijwillig aan kunt spannen, of deze automatisch actief is tijdens het maken van een crunchbeweging, en of je deze bewust tijdens een crunchbeweging kunt inzetten, en hoe de spanning op je linea alba dán voelt.

Daarnaast is het erg belangrijk hóé de diastase voelt. De afstand tussen de rechte buikspieren die gemeten wordt met echo is maar 1 deel van een diastase. Maar hoe stevig de linea alba voelt, is zeker, zo niet, belangrijker!

Je linea alba wordt van boven naar beneden gevoeld en beoordeeld op stevigheid. Dit ga je dan zelf ook leren. Veel vrouwen vinden het voelen hiernaar in het begin een beetje eng of naar. Heel begrijpelijk! Maar door zelf mee te gaan voelen, kun je het herstel van jouw diastase ook goed monitoren :-)


In het online herstelprogramma van Bevallen&Door leer je middels de DiastaseChecker hoe je zelf je diastase kunt onderzoeken én houd je de voortgang van je diastase bij, terwijl je de juiste oefeningen doet om het natuurlijke herstel van je diastase te ondersteunen! 💪🏻😃 


Diastase na de bevalling

Herstel van een diastase

Pas sinds een paar jaar wordt er meer onderzoek naar de diastase gedaan. Onder andere Dianne Lee heeft belangrijk onderzoek gedaan naar de diagnostiek en behandeling van ‘rectus abominis diastase’. Dit onderzoek heeft aangetoond dat bij training de nadruk niet zo zeer moet liggen op het weer helemaal bij elkaar krijgen van de rechte buikspieren, zoals altijd werd gedacht. Maar op het creëren van spanning van de linea alba. Dan heb je een stevige buikwand waarmee je kracht kunt leveren, en waar geen tuutje op te zien is!


Als je gaat kijken naar het letterlijke herstel van de linea alba na de zwangerschap wordt het volgende duidelijk.

Een aantal weken na de bevalling wordt je collagene weefsel (= bindweefsel) wat door de zwangerschap gestretcht is, steeds weer wat sterker. Dat komt omdat je kindje nu óp je buik ligt waardoor je buik weer wat platter is, en er is geen ontzettende rek meer op je linea alba, de rest van je buikspieren en de rest van de structuren van je buikwand. Je zwangerschapshormonen verdwijnen en je linea alba gaat zich weer 'aanpassen' aan de nieuwe situatie.

Dit aanpassen in het weefsel wordt crosslinking genoemd. Het houdt in dat de collageenvezels in de linea alba zich onderling weer beter en sterker met elkaar gaan verbinden zodat ze uiteindelijk weer een stevig netwerk vormen. Je ziet dat op de volgende afbeelding.

weefselherstel door crosslinkingZie je dat ook voor je? Door crosslinking worden de overrekte vezels in je linea alba dus weer een steeds sterker netwerk door nieuwe onderlinge verbindingen.


"Wist je dat de optimale treksterkte van je linea alba pas na 300-500 dagen bereikt is?
Je herstel gaat dus nog een hele lange tijd door, en je kunt dus nog heel lang verbetering verwachten (vooral wanneer je dit ondersteunt met het doen van juiste training."
 


Het bindweefsel in je linea alba wordt sterk als je er op een juiste manier kracht op uitoefent. Collageenweefsel past zich namelijk aan, aan wat jij ervan vraagt. Het is dus juist goed dat je met goede oefeningen die linea alba ‘belast’ voor aanmaak van sterk collageen weefsel door veel crosslinks!

Onder onderzoek mede door Dianne Lee blijkt, dat je door het aanspannen van je dwarse buikspieren tijdens het trainen van je buikspieren een juiste spanning op je linea alba verkrijgt.
🚨 ALERT: het bewust en juist aanspannen van je dwarse buikspieren spelen dus een sleutelrol in het herstel van je linea alba! En doormiddel van echografie kun je heel mooi zien of je je dwarse buikspieren op de juiste manier aanspant. Vervolgens kun je met je vingers meevoelen of je inderdaad meer spanning op je linea alba voelt. Ook dit leer je middels de DiastaseChecker.


In deze afbeelding zie je een echobeeld van A. de linea alba in rust, B. tijdens een crunchbeweging zonder aanspanning van de dwarse buikspier (TrA = m. Transversus Abdominis) (hierbij is de linea alba een beetje 'verfrommeld' er is geen spanning en C. tijdens een crunchbeweging mét aanspanning van de dwarse buikspier (hierbij is de linea alba mooi op spanning gekomen =  geen gleufje of tuutje te zien = spanning op de linea alba is voelbaar = verbetering aanzet aanmaak crosslinks 🙌🏻).


In het herstelprogramma van Bevallen&Door ga je de optimale manier aanleren hoe je deze crunchbeweging die je vaak uitvoert in je dagelijks leven, stap voor stap weer aanleren. En je krijgt ook inzicht in wanneer je géén goede techniek hebt, en dan het advies om hier hulp bij te zoeken. Dan kan er iemand persoonlijk met jou meekijken. 


Hieronder zie je hoe het herstel van een diastase na de bevalling gaat verlopen. Van een brede en zwakke linea alba, naar uiteindelijk weer een goede stevig verbinding!

Herstel van je diastase na de bevalling


Hoe je dit bereikt kun stap voor stap oefenen en testen. Daarbij ga je o.a. de nadruk leggen op:

  • Normaliseren van je ademhalingspatroon, voor activeren van de juiste buikspieren en bekkenbodem.
  • Leren hoe je op een goede manier spanning op de linea alba krijgt voor aanmaak van sterk collageen tussen je rechte buikspieren.
  • Leren hoe je dit zelf kunt controleren.
  • Leren hoe je je buikdruk optimaal reguleert.
  • Het aanleren van de juiste lichaamshouding.
  • Je hele buikwand (en lichaam!) trainen en echt versterken (=LOAD!), dus ook je rechte buikspieren!


Wil jij jouw buik ook weer verantwoord gaan trainen? Kijk eens naar het online herstelprogramma van Bevallen&Door 💪🏻😃


Bronnen

  • LA Werner, Diastasis Recti Abdominis-diagnosis, Risk Factors, Effect on Musculoskeletal Function, Framework for Treatment and Implications for the Pelvic Floor, Current Women’s Health Reviews, 2019, 15, 86-101
  • S. Dufour et al, Establishing Expert-Based Recommendations for the Conservative Management of Pregnancy-Related Diastasis Rectus Abdominis: A Delphi Consensus Study, Section on Women’s Health, American Physical Therapy Association, 2019
  • LF Aparicio et all, Self-reported   symptoms  in  women   with  diastasis  rectus   abdominis: A  systematic  review, J   Gynecol  Obstet  Hum   Reprod  50  (2021)
  • Sperstad, J. B., Tennfjord, M. K., Hilde, G., Ellström-Engh, M., & Bø, K. (2016). Diastasis recti abdominis during pregnancy and 12 months after childbirth: Prevalence, risk factors and report of lumbopelvic pain. British Journal of Sports Medicine, 50(17), 1092–1096. https://doi.org/10.1136/bjsports-2016-096065
  • Het boek Diastasis Rectus Abdominis, A Clinical Guide for Those Who Are Split Down the Middle. Diane Lee. 

Hier vind je alle bronnen die gebruikt zijn. 


Reactie plaatsen